Il-Baħar tagħna,
l-istorja tagħna.
L-inizjattiva Skopri l-Varjetà, Kul Ħut Sostenibbli, hija aktar minn sempliċiment proġett; hija moviment b’viżjoni komuni għal ekosistema tal-baħar aktar b’saħħitha. Aħna nemmnu li jekk is-soċjetà tingħata l-informazzjoni korretta u tkun esposta għal alternattivi delizzjużi, ilkoll flimkien nistgħu nikkontribwixxu għal futur aktar sostenibbli. Il-missjoni tagħna hija li nispiraw bidla nazzjonali fil-konsum tal-ħut billi nesponu dawk l-ispeċi mhux utilizzati biżżejjed li jinsabu fil-Mediterran. Dan kollu mhux biss itaffi l-pressjoni fuq l-ammont ta’ dawk l-ispeċi mistada żżejjed, iżda wkoll jiċċelebra l-wirt uniku tas-sajd Malti, filwaqt li jsaħħaħ l-għajxien tas-sajjieda Maltin. Aħna qegħdin hawn biex nagħmlu dawk l-għażliet sostenibbli iktar aċċessibbli, biex nagħtu s-setgħa, u, fuq kollox, nieħdu pjaċir nieklu.
Il- Missjoni
Futur fejn il-konsumaturi Maltin jipparteċipaw b’mod attiv fil-konservazzjoni tal-baħar billi jagħżlu ħut sostenibbli, jiżguraw saħħa ekoloġika fit-tul, ikunu kburin bil-kultura lokali, u jkollhom sigurtà fl-ikel.
Il- Viżjoni
Li tispira fost il-Maltin bidla nazzjonali lejn konsum tal-frott tal-baħar iktar sostenibbli permezz ta’ għarfien, edukazzjoni, u aċċessibbiltà, u li tħeġġeġ lill-konsumatur Malti biex jagħżel dawk l-ispeċi ta’ ħut li mhumiex ikkonsmati biżżejjed, iżda li jinqabdu lokalment.
Got a question?
We've got the answers.
Dan huwa ħut li minkejja li jittiekel, huwa sustanzjuż u jinqabad lokalment, sfortunatament mhuwiex popolari daqs is-salamun, il-bakkaljaw, jew l-ispnott. F’Malta u fil-Mediterran, bħala eżempji nsibu t-tumbrell, il-kubrita, l-aċċola, ix-xabla, u s-sawrell.
Huma delizzjużi, ħafna drabi orħos, u jappoġġaw użu aktar sostenibbli tal-ibħra tagħna billi jnaqqsu l-pressjoni fuq dawk l-ispeċijiet iktar popolari u daqstant iktar maqbuda f’pajjiżna.
Iva, avolja kull ħuta għandha t-togħmiet partikolari tagħha, dawn huma xorta delizzjużi bħal meta msajra permezz ta’ tekniki differenti. It-tumbrell u l-kubrita għandhom togħmiet rikki u huma mlaħħma, filwaqt li x-xabla toffri fletti iktar ħfief u delikati. Laħmet l-aċċola hija soda u ftit ħelwa, filwaqt li s-sawrell għandu togħma aktar qawwija u żejtnija.
Il-biċċa l-kbira huma versatili mmens: tista’ tixwihom fuq grilja jew fit-taġen, taħmihom fil-forn, jew iżżidhom mal-istuffati. L-aċċola tittiekel ħafna bħal biċċa laħam, is-sawrell għandu togħma mill-aqwa meta jkun moqli, u x-xabla hija ideali għas-sopop jew mixwija fuq xi barbeque.
Yes. For example, horse mackerel can replace sardines or mackerel, amberjack can substitute for swordfish, and bullet tuna can be used like regular tuna. Check out a range of recipes hawnhekk.
Il-ħamsa li huma, huma disponibbli f’Malta u jistgħu jinstabu fis-swieq lokali permezz tal-bejjiegħa tal-ħut jew fis-supermarkets. Uħud huma staġjonali (bħall-aċċola u t-tumbrell), filwaqt li oħrajn huma disponibbli b’mod aktar konsistenti (bħas-sawrell).
Ħafna drabi iva. Minħabba li huma inqas mitluba, jistgħu jkunu orħos mill-ħut meqjus bħala premium bħas-salamun jew l-ispnott.
Fittex għajnejn ċari, ġilda tleqq, u riħa friska ta’ baħar. Bżax-xabla, iċċekkja li l-fletti huma sodi u li jleqqu.
Assolutament. Huma kollha sorsi tajbin ta’ proteina, aċidi grassi omega-3, u vitamini ewlenin. L-aċċola u l-kavalli huma partikolarment rikki fl-omega-3, filwaqt li t-tonn jipprovdi l-proteina dgħajfa.
Il-livelli jvarjaw. Ħut akbar u predatorju, bħall-aċċola u l-kubrita jista’ jkollhom livelli ta’ merkurju ogħla, u għalhekk in-nisa tqal u t-tfal żgħar għandhom jillimitaw il-porzjonijiet. Ħut iżgħar bħas-sawrell u ċ-ċinturin huma ta’ riskju aktar baxx.
Iva — meta jiġu ppreparati kif suppost, jistgħu jsiru parti kbira mill-ikliet tal-familja. Segwi biss il-linji gwida dwar il-porzjonijiet rakkomandati għal speċijiet ogħla fil-merkurju.
Iva — tgħin fid-diversifikazzjoni tad-domanda u tnaqqas il-pressjoni fuq l-ispeċijiet popolari. Ħafna minn dawn il-ħut (bħas-sawrell u x-xabla) huma abbundanti iżda injorati.
Il-metodi tas-sajd ivarjaw: l-aċċola spiss tinqabad bil-konzijiet, il-kubrita bix-xbieki, u x-xabla bħala qabda inċidentali.
