https://explorefishvariety.gov.mt/

It-Tumbrell

The Bullet
Tuna

Dwar il-

Ħut

It-Tumbrell (Auxis rochei), magħruf lokalment ukoll bħala l-Bullet Tuna, huwa speċi żgħir ta’ ħut, jixbaħ lit-tonn, u tipikament jilħaq tul ta’ bejn 40 u 50cm fil-Mediterran. It-Tumbrell jgħum fi qtajja kbar u jgħix fl-ibħra kostali u madwar il-gżejjer. 

L-istaġjonalità

Fil-Mediterran, inkluż fl-ibħra Maltin, it-Tumbrell huwa l-aktar abbundanti matul ix-xhur sħan. Il-qabdiet u r-riproduzzjoni iseħħu l-iktar lejn l-aħħar tar-rebbiegħa u s-sajf, ġeneralment minn Ġunju sa Settembru.

Kif

jinqabad

  • Is-sajjieda kummerċjali primarjament jużaw xbieki differenti biex jaqbdu dan il-ħut minħabba li jgħum fi gruppi. Metodu komuni jinkludi x-xbieki tal-lampara, jew kif inhi iktar magħrufa lokalment, ix-xibka tal-Lampuki, li tintuża qrib ix-xatt minħabba li dan il-ħut jgħum fi gruppi fil-wiċċ tal-baħar. Mod ieħor huwa l-użu tal-purse seines u ring nets. Dawn huma komuni kemm fis-sajd fuq skala żgħira, kif ukoll fis-sajd semi-industrijali fil-Mediterran.
  • Għas-sajd fuq skala iżgħar u rikreattiv, spiss jinqabad minn dgħajjes żgħar li jużaw is-sajd bir-rixa jew it-trejjiex. L-għeżul tat-tumbrell iż-żgħir jew it-tartaruni kostali jistgħu jintużaw ukoll fis-sajd artiġjanali.

Tajjeb biex

jittiekel?

Iva, it-Tumbrell huwa ħuta delizzjuża u li jittiekel regolarment. Hija mlaħħma u soda biex tittiekel, u b’hekk hija alternattiva fantastika u ta’ valur għoli għat-tonn il-kbir. Minħabba d-daqs tiegħu, jirrikjedi li jiġi ppreparat b’metodi Mediterranji li jipprijoritizzaw it-tisjir li ma jieħux daqstant ħin, u l-użu tal-melħ għall-palat biex it-togħma tiegħu ma tkunx daqshekk qawwija.

Metodi komuni kif

issajjar/tipprepara:

  • Imqatta’ filetti għax-xiwi fuq il-gradilja fuq in-nar, xiwi fuq it-taġen jew mikxuf bin-nar dirett fuqu (broiled).
  • Imħawwar bil-melħ u ħxejjex oħra (preservazzjoni tradizzjonali).
  • Imqiegħed f’kontenituri ssiġillati u/jew affumikat (smoking).
  • Roe

Is-

sikurezza tal-ikel

Ġeneralment, Tonn żgħir bħat-Tumbrell ikollu livelli baxxi ta’ merkurju speċjalment meta kkumparat ma’ tonn akbar, iżda ma jfissirx li m’għandux merkurju. Analiżi u studji ppubblikati jindikaw li konċentrazzjonijiet moderati jistgħu jkunu preżenti. Jekk inti tqila, qed tredda’, jew qed titma’ tfal żgħar, huwa essenzjali li ssegwi l-gwidi nazzjonali jew lokali dwar il-limiti tal-konsum tat-tonn. L-aġenziji tas-saħħa pubblika spiss jagħtu l-parir biex il-konsumaturi jixtru ħut żgħir fid-daqs u fl-età u biex jillimitaw il-frekwenza tal-konsum.

Is-Sostenibilità

& l-istatus

It-Tumbrell huwa speċi popolari u relattivament abbundanti fl-ibħra Maltin, u mhux meqjus li huwa mistad iżżejjed bħat-tonn il-kbir. Lokalment, il-pressjoni fuq din l-ispeċi tiġi l-aktar minn sajd kostali fuq skala żgħira, aktar milli mill-flotot industrijali l-kbar. Il-valutazzjonijiet xjentifiċi jittrattaw it-tonn iż-żgħir separatament, grazzi għall-professjonisti mill-korpi reġjonali bħall-GFCM, l-ICCAT, u l-FAO.
Lest biex iżżid it-Tumbrell fil-menu tiegħek? Ispira ruħek mir-riċetti delizzjużi tagħna.